Το Πανεπιστήμιο στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΔΕΚΗΣ
Πρύτανης του ΟΠΑ
Καλωσορίζοντας τους πρωτοετείς φοιτητές και τις φοιτήτριες στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εβδομάδα δράσεων για την υποδοχή τους, πραγματευόμαστε στην εφημερίδα «ΟΠΑ News» το πιο σύγχρονο θέμα που απασχολεί πλέον όλα τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, αλλά και το σύνολο των μελών του οικοσυστήματος της οικονομίας: τον ρόλο και τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).
Κάθε μεγάλη τεχνολογική αλλαγή δοκιμάζει τις βεβαιότητες της εποχής της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, όμως, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: μας καλεί να ξανασκεφτούμε όχι μόνο πώς εργαζόμαστε και δημιουργούμε, αλλά και πώς μαθαίνουμε, πώς διδάσκουμε και τι σημαίνει τελικά γνώση.
Για τα Πανεπιστήμια, η πρόκληση δεν είναι να αποφασίσουν αν θα αποδεχθούν την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η ΤΝ βρίσκεται ήδη μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας, στην έρευνα, στην αγορά εργασίας και στην καθημερινότητα των φοιτητών. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς θα την εντάξουμε στην εκπαιδευτική διαδικασία με τρόπο που να ενισχύει και όχι να υποκαθιστά την ανθρώπινη σκέψη.
Όταν μια μηχανή μπορεί να παράγει μέσα σε δευτερόλεπτα ένα κείμενο, έναν κώδικα ή μια ανάλυση, η αξία της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης δεν μειώνεται. Αντίθετα, πιστεύω ότι γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο η παραγωγή μιας απάντησης, αλλά η ικανότητα να κρίνουμε αν αυτή η απάντηση είναι αξιόπιστη, να την αμφισβητούμε, να την τεκμηριώνουμε και στο τέλος της ημέρας να αναλαμβάνουμε την ευθύνη της επιλογής της.
Στο προπτυχιακό επίπεδο, αυτό σημαίνει ισχυρές θεμελιώδεις γνώσεις, κριτική σκέψη και γνώση γύρω από τη λειτουργία της ΤΝ. Στο μεταπτυχιακό επίπεδο, σημαίνει ακόμη στενότερη σύνδεση της γνώσης με την επαγγελματική πράξη, τη σύνθετη επίλυση προβλημάτων, τη λήψη αποφάσεων και τη διά βίου μάθηση.
Η νέα πραγματικότητα μας καλεί, παράλληλα, να επανεξετάσουμε τα προγράμματα σπουδών, τις μεθόδους διδασκαλίας και τους τρόπους αξιολόγησης. Να προετοιμάσουμε όχι απλώς χρήστες νέων τεχνολογιών, αλλά ανθρώπους ικανούς να τις κατανοούν, να τις αξιολογούν και να τις διαμορφώνουν υπεύθυνα.
Για το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αυτή είναι μια πρόκληση που συνδέεται άμεσα με την αποστολή μας: να παράγουμε γνώση, να υπηρετούμε την αριστεία και να προετοιμάζουμε τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας για έναν κόσμο που αλλάζει. Όπως, επίσης, τους αποφοίτους μας να προσαρμοστούν άμεσα και να οδηγήσουν την οικονομία στη νέα πραγματικότητα.
Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το Πανεπιστήμιο δεν καλείται να ανταγωνιστεί τη μηχανή. Καλείται να καλλιεργήσει εκείνες τις ανθρώπινες ικανότητες που θα μας επιτρέψουν να την αξιοποιήσουμε υπεύθυνα και δημιουργικά.
Και αυτή, ίσως, είναι σήμερα η πιο σημαντική μορφή παιδείας.
Καλή νέα ακαδημαϊκή χρονιά!
Επιστροφή στο ΤΕΥΧΟΣ 64ο – ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026
